IBAN Nedir?

IBAN (International Bank Account Number), para transferlerinde hesabı standart bir yapıyla tanımlamak için kullanılan uluslararası banka hesap numarasıdır. Her ülke kendi uzunluğunu ve alan düzenini belirler. Türkiye’de kullanılan IBAN numaraları boşluklar hariç 26 karakterdir ve TR ülke koduyla başlar.

Türkiye IBAN yapısı

Örnek gösterim kalıbı şöyledir:

TRkk bbbb b0cc cccc cccc cccc cc

Bu kalıptaki alanlar:

TR: Türkiye ülke kodudur.
kk: İki haneli kontrol basamağıdır.
bbbbb: Beş haneli ödeme hizmeti sağlayıcısı kodudur.
0: Türkiye IBAN standardındaki tek haneli rezerv alandır.
Son 16 karakter: Kuruluşun hesap tanımlama alanıdır.

Yazılı gösterimde okunabilirliği artırmak için karakterler soldan başlayarak dörderli gruplara ayrılır. Boşluklar IBAN’ın bir parçası değildir; transfer sistemleri numarayı genellikle bitişik işler.

Banka kodu IBAN’ın neresindedir?

Türkiye IBAN’ında banka veya ödeme hizmeti sağlayıcısı kodu, ülke kodu ve kontrol basamaklarından hemen sonra gelir. Bitişik yazılmış bir IBAN’da 5–9. karakterler bu beş haneli kodu oluşturur. Örneğin kodu 00010 olan bir kuruluş için IBAN’ın başlangıcı TRkk00010... biçimindedir.

Kuruluş kodunu görmek, hesabın hangi kurumun numaralandırma alanında üretildiğini anlamaya yardımcı olur. Ancak kod eşleşmesi hesabın açık olduğunu, alıcının adını veya para transferinin güvenli olduğunu göstermez.

IBAN nasıl doğrulanır?

Temel teknik doğrulama birkaç aşamadan oluşur:

Ülke kodu ve toplam uzunluk kontrol edilir.
Alanların beklenen harf/rakam yapısına uyduğu doğrulanır.
Türkiye için rezerv alanın 0 olup olmadığı kontrol edilir.
ISO 7064 MOD-97-10 yöntemiyle kontrol basamakları sınanır.
Beş haneli kuruluş kodu bilinen kurum listesiyle eşleştirilir.

MOD-97 kontrolünün başarılı olması, yazım hatalarının önemli bir bölümünü yakalar. Yine de matematiksel doğrulama gerçek banka sistemine bağlanmaz. Bu nedenle hesap sahibi, bakiye, hesabın aktiflik durumu ve alıcı adı eşleşmesi belirlenemez.

IBAN ile hesap numarası aynı şey midir?

Hayır. Hesap numarası bir bankanın kendi sistemindeki hesabı tanımlar. IBAN ise ülke kodunu, kontrol basamaklarını, kuruluş kodunu ve kuruluşun hesap alanını tek bir standart numarada birleştirir. Türkiye IBAN’ındaki son 16 karakter hesap tanımlama alanıdır; bu alanın iç düzeni kuruluşa göre değişebilir.

IBAN kullanırken dikkat edilmesi gerekenler

Kopyalama sırasında başta veya sonda görünmeyen karakter kalmadığını kontrol edin.
Sonucu yalnızca biçimsel ve matematiksel kontrol olarak değerlendirin.
Transferi onaylamadan önce alıcı adı ve tutarı bankanızın resmî ekranında yeniden doğrulayın.
Tam IBAN’ı herkese açık sayfalarda gereksiz yere paylaşmayın.
Şüpheli bağlantılarda banka giriş bilgisi, parola veya tek kullanımlık kod girmeyin.

IBAN sorgulama aracını açın veya Türkiye’deki banka kodlarını inceleyin.